فنا

                                                  تعریف ادب(1)

علما یک تعریفی از این اصطلاح دارند که در واقع می شود گفت

 قشنگ ترین تعریف در این زمینه است. نمونه آن مرحوم استاد علامه طباطبائی

 است که می فرمایند:

حفظ حد و اندازه هر چیز و تجاوز نکردن از آن را ادب آن چیز می گویند

 که شبیه عدالت است و عدالت یعنی قرار دادن هر چیز در جای خود و

شعار عدالت در جمهوری اسلامی ایران همین است که در روابطمان عدالت داشته باشیم.

حق زنم را همانطور که هست باید ادا کنم؛ اگر کمتر یا بیشتر هم کنم آن ظلم است.

 مردم جامعه هم همین طور؛ اگر از چراغ قرمز رد شوند، تعدی به حق دیگران و آن هم ظلم است.

ادب هم همین طور است یعنی همه چیز باید سرجای خودش باشد، به جا بخندی به جا حرف بزنی.

سخنی از علامه طباطبایی در رابطه با ادب که واقعا تعریف بجا و کاملی است

 که این چنین می باشد:    

ادب هیئتی زیبا و پسندیده است که طبع و سلیقه چنین سزاوار میداند که

 هر عمل مشروعی بر مبنای آن هیئت واقع شود و معنای دیگر عبارت است

 از ظرافت و زیبایی و عمل . و عمل وقتی زیباست که

                         اولا مشروع و ثانیا اختیاری باشد.

 یعنی اگر می خواهید با ادب باشید کارشما باید دو تا ویژگی داشته باشد.

مخصوصا هفت عضو را باید بسیار مد نظر داشته باشیم، چون شیطان از این

 هفت کانال وارد می شود نمی دانم حج مشرف شده اید یا نه یکی از اعمال حج

 رمی جمرات است. یعنی ما میرویم و به جمره هفت سنگ می زنیم. جمره آنجايی است

 که شيطان آمده، هاجر، ابراهیم و اسماعیل را گول بزند. ما به هر کدام هفت سنگ

 می زنیم چون هفت عضو ما در معرض گناه است:

            چشم، دوتا گوش، زبان، شکم، دست، پا و فرج.

همه ما در ادب پذیری یکسان نیستیم، بعضی از ما بعضی چیزها رو از پدر ها

و مادرهامون داریم. وقتی می خواهیم خودمان رو تربیت کنیم یکسان نیستیم،

 ولی باید تمرین کنیم.

یک راه کار برای تمرین: یکی از دوستان به یکی از بزرگان گفت که من

از مهمان خوشم نمی آید. از اینکه کسی سر سفره من بنشیند ناراحت می شوم.

ایشان فرمودند: تصور کن آن کسی که به مهمانی تو آمده است؛ رسول خدا(ص) است.

  این شخص هم یکی از امت این پیامبر است؛ اینگونه تصور کن تا پذیرایی کردن

 برایت آسان شود.

                                   نکته مهم : التفات

بزرگان بسیار روی این مورد تاکید داشتند. التفات و توجه از دستورات بزرگانی

 چون آیه الله سید احمد کربلایی و علامه طباطبایی به شاگردانشان بود.

غفلت در برابر التفات است. وقتی غفلت می آید کسی نمی تواند تو را از

 غفلت بیرون بیاورد. پس قبل از اینکه به غفلت دچار شوی توجه کن

تا اینکه دچار آن نشوی.

حدیثی از امام صادق علیه السلام از کتاب کافی:

«إن اَجَّلتَ فی عُمرِک یَومَین، فَأجعَل أحدَهُما لِأَدَبِک لِتَستَعینَ بِه عَلی یَوم مَوتِک»

اگر دو روز از عمرت باقی مانده است، یک روزش را ادب بیاموز تا (روز دوم)

هنگام مرگ مودب زندگی کنی.